ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΟΥΣΑ

Παρόλο που η Ελλάδα έχει μικρό μέγεθος, διαθέτει μια από τις πιο μεγάλες ποικιλίες πουλιών στην Ευρώπη. Ο μεγάλος αριθμός των ειδών οφείλεται στους πολλούς βιότοπους και στη μεγάλη ποικιλία των βιοτόπων. Η ποικιλία του κλίματος έπαιξε σημαντικό ρόλο, όπως έπαιξε και γεωργική θέση της χώρας.

Το απέραντο γαλάζιο, η θάλασσα, κορυφές βουνών, μέρη με πυκνά δάση και μέρη σχεδόν γυμνά, φοινικιές και αλπικά λουλούδια, μας δίνουν έναν χώρο που προσφέρει κατάλληλες συνθήκες για την επιβίωση αλλά και τον πολλαπλασιασμό πολλών διαφορετικών ειδών.

Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί στη χώρα μας 408 διαφορετικά είδη πουλιών, από τα οποία πολλά ζουν στη Πετρούσα αλλά και την περιφέρεια της Πετρούσας. Από 408 είδη πουλιών της Ελλάδας, τα 240 περίπου φωλιάζουν, δηλαδή το 60%. Από τα υπόλοιπα, άλλα είναι μεταναστευτικά που περνάνε πάνω από την Ελλάδα ή μένουν για λίγο, άλλα έρχονται εδώ για να για να ξεχειμωνιάσουν, ενώ κάποια συχνά ζουν σε πολύ μακρινές περιοχές και εμφανίζονται τυχαία ή ακανόνιστα, π.χ. κυρίως τσίχλες, ερωδιοί, γλάροι και παρυδάτια, που προέρχονται κυρίως από την Ευρωπαϊκή Ρωσία και τη Σκανδιναβία, τα οποία πουλιά είναι στροθιόμορφα. Η Ελλάδα είναι, από ορνιθολογική άποψη, ιδιαίτερα σημαντικά σε μεσογειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο, γι’ αυτό και συγκεντρώνει τόσο μεγάλο αριθμό πουλιών.

Τα πουλιά παίζουν μεγάλο ρόλο στην ισορροπία της φύσης προσφέροντας ομορφιά, καθαριότητα, ενώ συμμετέχουν σε όλες τις φάσεις διαιώνισης της φύσης. Τρώνε τα έντομα τα οποία πληθαίνουν διαρκώς, με αποτέλεσμα να μπορούμε να ανασαίνουμε ελεύθερα: α) καθαρίζουν την ατμόσφαιρα, β) ν’ αναπτύσσονται χωρίς προβλήματα οι καλλιέργειες των γεωργών, γ) τρώγοντας τα φρούτα ορισμένων φυτών και δέντρων, μεταφέρουν τους σπόρους τους παντού ώστε να πολλαπλασιάζονται. Γενικά προφυλάσσουν τον άνθρωπο και τις δραστηριότητές του. Τα πουλιά με την τροφή που χρειάζονται για να ζήσουν, χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τα αρπακτικά και τα παμφάγα. Τα αρπακτικά τρώνε φίδια, ποντίκια, κουνέλια, μικρότερα πουλιά ενώ μερικά τρώνε και ψόφια. Τα παμφάγα, όπως λέει και η ίδια η λέξη, τρώνε απ’ όλα, έχουν όμως βασική τροφή τα έντομα και διάφορους σπόρους (σιτάρι, γερμά, καλαμπόκι κ.α.). Πρέπει να αναφέρουμε και τα πουλιά που ζουν στις θάλασσες, τις λίμνες και τα ποτάμια που έχουν σαν βασική τροφής τους τα ψάρια.

Δυστυχώς όμως σήμερα υπάρχουν πολλά απειλούμενα είδη πουλιών όπως ο αργυροπελεκάνος, ο ροδοπελεκάνος, η χουλιορομύτα, η χαλκόκοτα, η χαστανόχηνα, ο θαλασσαετός, ο βασιλαετός, ο μαυρόγυπας, η αγκαθοκαλημάνα, η χαμωτίδα κτλ.

Η μείωση των πουλιών στη χώρα μας, γίνεται όλο και μεγαλύτερη τα τελευταία χρόνια. Η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως σε ανθρώπινες δραστηριότητες, οι κυριότερες των οποίων είναι:

α) Η καταστροφή βιοτόπων (αποξήρανση υγροτόπων, κοπή φυσικών δασών, διάνοιξη δρόμων σε βουνά, εντατική καλλιέργεια, πυρκαγιές κ.α.).

β) Χρήση φυτοφαρμάκων και εντομοκτόνων στη γεωργία.

γ) Η ενόχληση κατά την περίοδο αναπαραγωγής.

ε) Σύλληψη πουλιών με δίχτυ (ή άλλες παγίδες).

Θα πρέπει η πολιτεία να εφαρμόζει αυστηρά τους υπάρχοντες νόμους προστασίας της πανίδας της χώρας μας, ώστε αυτή να διατηρεί και να αυξάνεται.

Παράλληλα οι κυνηγοί μέσω των Κυνηγετικών Συλλόγων τους, πρέπει να εμπλουτίζουν με πουλιά τα διάφορα καταφύγια, ώστε να υπάρχουν και να χαιρόμαστε την παρουσία τους οι υπόλοιποι πολίτες όταν κυκλοφορούν μέσα στα δάση και στη φύση.

Στην περιοχή της Πετρούσας υπάρχει μεγάλος αριθμός πουλιών, ενώ αρκετοί κάτοικοι αγαπούν τα πουλιά και διατηρούν πολλά σε κλουβιά. Στη ύπαρξη ποικιλίας πουλιών στη περιοχή, βοηθάει η ύπαρξη βουνών με βράχια γύρω από το χωριό, καθώς και η ύπαρξη ποικιλίας τροφών, μια και υπάρχουν μεγάλες γεωργικές εκτάσεις με σιτηρά κτλ.

Επειδή το χωριό βρίσκεται στους πρόποδες βραχώδους βουνού, στην περιοχή υπάρχουν πολλά αρπακτικά πουλιά, που μπορεί να τα παρακολουθήσει κανείς δίπλα από τους δρόμους, κυρίως πάνω σε κολόνες.

Στο χωριό υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα μεταξύ των κατοίκων του χωριού που τρέφουν περιστέρια ή διατηρούν πουλιά σε κλουβιά από τη μια και μεριά και των αρπακτικών από την άλλη. Επιθέσεις αρπακτικών εναντίον περιστεριών και κλουβιών με πουλιά, είναι σύνηθες φαινόμενο στην περιοχή της Πετρούσας, έτσι ώστε πολλοί άνθρωποι να λαμβάνουν διάφορα μέτρα.

Στην περιοχή της Πετρούσας πέρα από τα αρπακτικά που αναφέραμε παραπάνω, υπάρχει μεγάλη ποικιλία πουλιών, που ζουν όλο το χρόνο, ενώ υπάρχουν και τα μεταναστευτικά όπως πελαργοί, χελιδόνια κτλ.

Τα πουλιά που η παρουσία τους έχει καταγραφεί στην περιοχή της Πετρούσας είναι τα παρακάτω:

ΕΙΔΟΣ	ΔΙΑΜΟΝΗΣ	ΤΡΟΦΗ	ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Καρδερίνα	Θαμνώδεις εκτάσεις, δάση, πάρκα, ελαιώνες	γαϊδουράγκαθα	Κόκκινο γύρω από το ράμφος, καστανή ράχη, άσπρη κοιλιά
Σπουργίτη	Κατοικημένες περιοχές, καλλιεργημένες εκτάσεις	Σπόροι, έντομα, χόρτα	Καστανές και σκούρες αποχρώσεις σε όλο το σώμα
Σκαρθάκι	Εκτάσεις με λίγα δέντρα, κήπους, χωράφια	Σπόροι, έντομα, χόρτα
Χελιδόνι	(αποδημιτικό) γωνίες κτηρίων	Μικρά έντομα	Ψαλιδωτή μαύρη ούρα, άσπρο στήθος, κόκκινος λαιμός, μαύρο κεφάλι και ράχη
Κότσυφας	Ρεματιές, μεγάλα πάρκα	φίδια	Καστανό φτέρωμα, άσπρο κεφάλι και λαιμό
Τσαλαπετεινός	Φωλιάζει σε κουφάλες δέντρων ή τρύπες βράχων	Έντομα, κάμπιες	Πορτοκαλοκόκκινος με εγκάρσιες λωρίδες άσπρου μαύρου
Δεκοχτούρα	Κήποι, πάρκα	Σπόροι, έντομα	Γκρίζο χρώμα, μαύρη λωρίδα στο λαιμό
Φλώρος	Ανοικτές εκτάσεις με δέντρα και θάμνους	Σπόρους, χόρτα	Λαδοπράσινο σώμα, κίτρινες και μαύρες λωρίδες στα φτερά
Πελαργός	Χωράφια, υγροβιότοποι	φίδια, βάτραχοι, αρουραίοι, σαύρες	άσπρο σώμα, μαύρα φτερά
Πετροπέρδικα	βουνοπλαγιές το καλοκαίρι-το χειμώνα κατεβαίνει στους πρόποδες	σπόροι, έντομα, λουλούδια	γκριζοπράσινη ράχη, άσπρο λάρυγγα, λεπτές άσπρες μαύρες ραβδώσεις στα πλευρά
Ορτύκι	ανοιχτές πεδινές εκτάσεις, καλλιέργειες	σπόροι, έντομα, χόρτα	φτέρωμα σε χρώμα της άμμου πιο σκούρο στα φτερά με πολλά σκούρα στίγματα
Μελισσοφάγος		μέλισσες, σφήκες, έντομα	ράχη πυρόξανθη, φτερά και ουρά γαλαζοπράσινα, κεφάλι καφέ, κίτρινο λαιμό που ξεχωρίζει με μια μαύρη λωρίδα
Κίσσα	εκτάσεις με πολλά δέντρα		κόκκινο καστανό σώμα πάνω στο κεφάλι, μαύρες ραβδώσεις, φτερούγες ασπρόμαυρες
Φάσα	δάση, αγροί με δέντρα	βελανίδια	σταχτόχρωμη ράχη στιλπνό στήθος με πράσινες ανταύγες γκρίζα κοιλιά
Αηδόνι	χαμόκλαδα, βαθύπεδα, υγρές περιοχές	έντομα	χρυσό λαιμό, σώμα σκούρο, καστανοκόκκινη ουρά
Τσίχλα	ελαιώνες, βραχώδεις περιοχές	έντομα, σπόροι	ράχη καστανόχρωμη, στήθος και πλευρά κιτρινωπά, με μαύρες κηλίδες
Σαΐνι	φυλλοβόλα δάση	μεγάλα έντομα, μικρά θηλαστικά	μαύρη ράχη, άσπρος λαιμός, και πόδια με καρέ ραβδώσεις
Συκοφάγος	φυλλωσιές δέντρων	έντομα, καρπούς	μαύρα φτερά, κίτρινο σώμα
Τρυποκάρυδος	δάση κωνοφόρων	φρούτα, σπόροι, έντομα	μαύρη ράχη, άσπρες κηλίδες στους ώμους, άσπρα μάγουλα, ουρά κόκκινη
Φανέτο	ανοικτές εκτάσεις με λίγα δέντρα, θάμνοι	σπόροι	κοκκινωπό στήθος και στέμμα τεφρωπό κεφάλι καστανή ράχη, φτερούγες, ουρά
Μπεκάτσα	υγρά δάση	σκουλήκια, προνύμφες	καστανό χρώμα και σχέδια για να μην ξεχωρίζει από τα φύλλα
Μπούφος	σχισμές βράχων, κουφάλες δέντρων	μικρά θηλαστικά	κίτρινο-καστανό σώμα με κηλίδες στο στήθος
Κουκουβάγια	ελαιώνες	ποντίκια, σκαθάρια, έντομα, μικρά πουλιά	καστανές και άσπρες κηλίδες σε όλο το σώμα
Σπίνος	περιοχές με λίγα δέντρα	σπόροι, έντομα	καστανοκόκκινη κοιλιά και μάγουλα, καστανή ράχη

ΤΡΟΠΟΙ ΚΥΝΗΓΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΟΥΣΑ

Τα πουλιά παίζουν σημαντικό ρόλο στη φύση. Τρώνε τα έντομα και έτσι προστατεύονται τα γεωργικά προϊόντα. Εμείς όμως τα κυνηγάμε, είτε για τα φάμε, είτε για να τα βάλουμε στο κλουβί, ακόμα και γιατί μας ενοχλούν. Μ’ αυτό όμως χαλάμε την αρμονία της φύσης και την ισορροπία. Γι’ αυτό το λόγο υπάρχουν συγκεκριμένες εποχές που τα κυνηγάμε. Διότι πρέπει να πολλαπλασιαστούν. Υπάρχουν διάφορα είδη οργάνων με τα οποία μπορούμε να κυνηγήσουμε τα πουλιά: διχτάκι, καπάντζα και με διάφορα είδη όπλων.

Όλα τα παραπάνω είδη πρέπει να τα χρησιμοποιούμε με μέτρο, λογική και σε συγκεκριμένη εποχή , γιατί όπως είπαμε, τα πουλιά πρέπει να πολλαπλασιαστούν και να μην χαλάσει η ισορροπία της φύσης.

Στην περιοχή της Πετρούσας οι κυριότεροι τρόποι με τους οποίους κυνηγάμε τα πουλιά, είναι:

Καπάντζα: Στήνεις την καπάντζα δίπλα σ’ ένα κλουβί, το οποίο έχει μέσα ένα πουλί. Μέσα στην καπάντζα, βάζεις τροφή και μόλις μπει το πουλί η καπάντζα κλείνει μόνη της και το πουλί εγκλωβίζεται.

Διχτάκι: Είναι ένα δίχτυ κανονικού σχήματος με ξύλα γύρω-γύρω. Συνδέεται με ένα σχοινί. Το διχτάκι αυτό λοιπόν, στήνεται όρθιο και απόν κάτω τοποθετούμε τροφή. Κάποιος είναι κρυμμένος κάπου και κρατά το σχοινί. Μόλις ένα πουλί πάει να φάει την τροφή, τραβάει το σχοινί, πέφτει το διχτάκι και έτσι πιάνεται το πουλί.

Όπλα : Με τα όπλα οι κυνηγοί σκοτώνουν τα πουλιά για να τα φάνε. Αν τραυματιστούν και τα συλλάβουν, πολλές φορές τα βάζουν σε κλουβί.

Τα όπλα που υπάρχουν στην Πετρούσα, είναι από αεροβόλα μέχρι επαναληπτικές καραμπίνες.

Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, είναι ο μόνος μη κυβερνητικός φορέας στην Ελλάδα, που ασχολείται με την προστασία Άγριων Πουλιών και των φυσικών βιοτόπων τους. Έχει ιδρυθεί το 1892 και δεν έχει κέρδος από τις προσπάθειες που κάνει για να προστατέψει τα απειλούμενα είδη πουλιών. Επίσης έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών για την συνεισφορά στην προστασία των πουλιών και των βιοτόπων τους στη χώρα μας.

Α) Η μελέτη και προστασία των πουλιών και των βιοτόπων τους στην Ελλάδα.

Β) Η προώθηση αυτών των στόχων σε αντίστοιχες εταιρείες στο εξωτερικό.

Γ) Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση του κοινού για την αξία των πουλιών στην Ελλάδα.

Για να πετύχει αυτούς τους στόχους, στηρίζεται στους εθελοντές υποστηρικτές της, που είναι άνθρωποι με γνώσεις ή και χωρίς γνώσεις. Μέλος στην εταιρεία γίνεται όποιος θέλει. Μέχρι τώρα έχει πετύχει τους περισσότερους στόχους της.

Δ) Εφαρμόζει προγράμματα προστασίας και διαχείρισης σημαντικών περιοχών για τα πουλιά.

Ε) Εκδίδει το κόκκινο βιβλίο των απειλούμενων σπονδυλόζωων της Ελλάδας.

ΣΤ) Συμβάλει στη βελτίωση της κυνηγετικής νομοθεσίας.

Ζ) Έχει καταγράψει σημαντικές περιοχές για τα πουλιά της Ελλάδας.

Θ) Εφαρμόζει προγράμματα εντατικής εργασίας.

Όσο για το μέλλον, συνεχίζει την παρακολούθηση της προστασίας των σημαντικών περιοχών για τα πουλιά της Ελλάδας.

Είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Γραφείο Περιβάλλοντος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία των παράκτιων περιοχών.

Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, παίζει ουσιαστικό ρόλο ελλείψει κυβερνητικών αποφάσεων, ευαισθητοποιώντας περισσότερο τους αρμόδιους φορείς σε θέματα περιβάλλοντος.

Είναι πραγματικά μια σπουδαία Εταιρία και αναμφίβολα άξια με τις αντίστοιχες Εταιρίες των άλλων χωρών.